XORIJIY TILSHUNOSLIKDA MATN TUSHUNCHASI VA UNDAGI SINTAKTIKSEMANTIK TAHLIL - Jumayev, Erkin (Центр Научных Публикаций (buxdu.uz), 2023)
Maqolada xorijiy tilshunoslikda matn tushunchasi haqidagi qarashlar va undagi sintaktik semantic jihat ingliz tilidan olingan misollar asosida tahlil qilinadi. Matnni eng yirik sintaktik birlik deb e’tirof etish uning jumladan til va nutqqa munosabatni belgilashni taqozo etadi. Matnning gap bilan funktsional jihatdan o’xshashligi ya’ni ikkalasining ham fikr ifodalash vositasi ekanligidan gapga nisbatan qo’llangan mezonlarga tayanib ish ko’riladi. Ma’lumki gapda umumiy va xususiy (virtual va aktual) jihatning inobatga olinishi uning faqat nutq birligi emas, til sistemasiga kirishini ham ko’rsatgan edi. Matnga ham shu nuqtai nazardan yondashiladi. Shu bilan birga maqolada matn tarkibiga kiruvchi gaplarning o’zaro bog’lanishi, uning lug’aviy va grammatik vositalar orqali ifoda etilishi ko’rsatib beriladi.